Raspbian Pixel desktop-image

PIXEL

In het vorige bericht oude-pc-of-laptop kwam een, de of het image ter sprake. Er zijn er tegenwoordig talloze. Meestal met een of andere Linux-smaak. Een paar jaar geleden pasten ze nog op een cd of 4GB usb-stick. Nu hebben we het meestal over dvd of 8GB usb-stick.

Het ‘branden’ van een image is niet vanzelfsprekend. Voor windows moest vroeger aparte software gebruikt worden. Dus het is iets anders dan het simpel branden van een dvd-eetje. Het schijnt dat in de recentere windows-versies wel gewoon een ISO- of IMG-image gebrand kan worden. Zo niet dan is er ImgBurn dat gratis gedownload kan worden. Download wel bij een betrouwbare bron!

Bijna alle Linux-en die ik ken komen standaard met een toepassing om zilveren schijfjes te branden of SD-kaartjes en USB-sticks te vullen.
En sinds kort is er Etcher . Op die site kunt u zowel voor mac, linux als windows een kleine toepassing downloaden die kan branden. USB en SD; geen dvd.

Door de aankondiging van de download Raspbian Desktop met PIXEL van de Raspberry Pi Foundation kwam ik voor het eerst in aanraking met etcher. De image die de RPF ter download aanbood werd meteen met etcher op een stickie gezet. De blog-aankondiging is inmiddels voorzien van honderden loftuitingen, vragen, klachten etc. En is dus een eerste aanloop voor als je iets zoekt.
Zoals elders te lezen valt heeft de upgrade naar windhoos 10 de rest van mijn geïnstalleerde OS-en gemold. En om die laptop daar nou maar ongebruikt te laten suffen is ook niet de bedoeling. Dus het stickie met Raspbian erin gestopt en met F11 het opstartmenu opgeroepen. (N.B.: de F11 geldt voor deze machine maar kan voor u een hele andere toets zijn bij het opstarten.) Raspbian is het voorkeurs OS op de raspberry pi. En nu dus ook beschikbaar voor oude, slome laptops en pc’s.

Het is nog een experimenteel product. Mijn touchpad/glidepad krijg ik niet aan de praat maar de toetsen van de touchpad doen het wel. Dat is bij mij eigenlijk de enige oneffenheid. Toetsenbord-instelling en tijdzone heb ik zelf aangepast. Ook heb ik een reeds bestaande swap-partitie op de hd in gebruik genomen met de Raspbian Pixel. Dat leek me wel slim.

Voor een oude laptop die vanaf een usb-stick draait ben ik behoorlijk onder de indruk.

Oude pc of laptop op stoom!

De koptekst is dubbelzinnig. Het gaat niet om oud en traag.
Het gaat om wat je wilt met dat oude(re) apparaat. Laat je hem op zolder verstoffen of wil je er nog iets vlots en zinnigs mee doen. Oud betekent voor veel mensen blijkbaar traag. Meestal hebben we het dan ook meteen over een oude Windows XP, Vista, Zeven of Acht.
Volgelopen met malware of virussen, ongewenste programma’s.
De (verouderde) virusscanner heeft het er maar druk mee.
Dat kan anders.

Anders opstarten

Het kan anders en vaak veel vlotter met een ander besturingssysteem (OS) en met een andere opstart. In eerste instantie laten we wat er op de computer staat gewoon intact. Wat we willen doen is de opstartvolgorde veranderen. Zoals het is start de computer vanaf de harde schijf. Voorlopig willen we niks met die harde schijf.
Een computer kan ook opstarten vanaf een cd of dvd en zelfs usb-apparaat of netwerk.
De laatste jaren heeft het opstarten van USB-stick furore gemaakt. Maar DVD mag ook.
Er is een voordeel bij USB. Veranderingen die gemaakt worden in de configuratie of zelfs documenten die gemaakt worden tijdens een sessie kunnen terug worden geschreven naar usb. Bij een dvd kan dat niet.

De opstartvolgorde kunt u meestal veranderen in de BIOS. Maar hoe komt u daar in? Fabrikant en leverancier hebben dat weggepoetst. Een soort alternatieve werkelijkheid kun je het noemen. Er is van alles in te regelen maar dat is voor de meeste gebruikers te ingewikkeld en gevaarlijk vinden de makers, dus laten we dat niet zien. In plaats daarvan is het een vitrine met reclame geworden. Een groot logo. Misschien helemaal onderaan nog leesbare tekst die razendsnel voorbij floept. In dat geval staat bij u:
Boot options: Full Screen Logo Display [Enabled]. Bent u eenmaal in de bios zet dit dan [Disabled].

In de meegeleverde documentatie valt het na te lezen. Soms staat die op papier en soms vindt u die in een map op de computer. En zoekmachines kunnen ook erbij helpen.

Naast het aanpassen van de opstartvolgorde kent menig computer ook een boot-menu of opstartmenu.
De toetsen die u nodig hebt om in de bios te komen of om het opstartmenu op te roepen staan met enig geluk onder in beeld bij het opstarten.
Ziet u wel tekst en dus geen logo druk dan eens meteen na de start op de Pauze-toets. Te vroeg? Probeer het nog eens; Crtl+Alt+Del start opnieuw. Verder. Een druk op de spatiebalk en meteen weer de Pause-toets indrukken.

Vaak kunt u in de bios komen, om de opstartvolgorde te veranderen, door meteen na het starten een paar maal op de Del-toets of de F2-toets te drukken. Is er een apart tabblad/hoofdstuk Boot te vinden? Grote kans dat u daarin de gezochte optie vindt.
Mijn advies voor de opstartvolgorde is 1) usb-stick, 2) dvd, 3) harde schijf.

Voor boot-menu is de toets die je moet drukken om erin te komen vaak F8 of F11.

Dan hebben we het moeilijkste wel gehad.
En als het niet te vinden is, kan het helpen om in de boot-opties van de bios de
Full Screen Logo Display op [Disabled] in te stellen.
Dan verschijnen er bij het opstarten allerhande teksten op beeld waarvan de fabrikanten vermoeden dat de gebruiker er onrustig van wordt. Ook nu kunt u van de Pause-toets gebruikmaken.

Starten met…

De truc is om met een usb-stickie ingeplugd te starten. En op dat usb-stickie staat dan een image van een opstartbare linux. Een Raspbian, Mint, Xubuntu, Lubuntu, Ubuntu Studio, Desinfect o.i.d.
Daarover later, elders meer.

Nog even kort:
Boot-volgorde/opstartvolgorde
•(Boot options: Full Screen Logo Display [Disabled])
Boot-menu, opstartmenu

Het fijne van zo’n oudere bak is de belegen BIOS. Tegenwoordig is het EFI en Secure Boot.
Dan kan nog steeds wat hierboven beschreven wordt, maar het is wel wat lastiger met het moderne spul.