Heet & Vochtig

Temperatuur en Vochtigheid en GPio-pinnen

De opwarming van de aarde leek geen einde meer te kennen, dus werd het tijd om het eens te meten. Al jaren heb ik een DHT22-sensor in huis. Die heeft met de tijd steeds een andere aansluiting gevonden. Nu is die weer ‘thuis’ op een oude raspberry pi A. En daar begonnen de problemen. Blijkbaar was er verhuisd van raspi zero met hele andere configuratie van de gpio-pinnen. Ik had de draden klakkeloos overgezet naar de rpi-A en er niet verder over nagedacht. Na dagen klooien, waarbij ik zelfs begon te twijfelen aan de staat van de dht22-senor, vergeleek ik met gpio readall de uitvoer en zag de verschillen. Maar ja, welke notatie voor de gpio-pinnen had ik nodig? Fysiek, gpio, wiringPI of BCM? Ik wist het niet meer en het stond ook niet in de documentatie van het progje.  Na nog een tijd mieren bleek het de BCM-notatie te zijn die wordt gebruikt in het Python-programmaatje dat ik er ooit voor had gemaakt/gebruikt (Adafruit-documentatie). BCM pin 4 is feitelijk GPIO-pin 7!

‘T werkte weer maar het uitspugen van de gegevens zonder datum en tijd was ook saai. Nu ben ik geen held met Python, maar deze printnotatie gaf me een lichte huivering:

print('Temp={0:0.1f}* Humidity={1:0.1f}%'.format(temperature, humidity))

Ik rommelde wat met deze opdracht en datetime, maar er kwam niks zinnigs uit. Wel veel foutmeldingen. Nadenken moest ik dus en me meer in de taal verdiepen. Dat is ook het leuke van dit soort gepiel. Onderweg moet je wel dingen leren! Uiteindelijk vond ik een prima website over dit onderwerp pyformat.info. Als je het eenmaal weet is het makkelijk. Maar eerst moest ik me er toch echt in verdiepen.
dt = datetime.now()
print('{2:{dfmt} {tfmt}}-- Temp={0:0.1f}* Humidity={1:0.1f}%'.format(temperature, humidity, dt, dfmt='%Y-%m-%d', tfmt='%H:%M:%S'))

is de oplossing! Plaatshouders moeten een expliciete index hebben. Waarbij het probleem vooral in de opmaak van dt zit. Die opmaakargumenten (keyword arguments) mogen alleen na de positionele argumenten komen.

Samba!

Het is alweer een paar jaar geleden dat ik iets met het deelprotocol voor windows deed. Met samba kun je met het smb/cifs-protocol een schijf of map of printer delen met windowsmachines terwijl de server op Linux draait. Tegenwoordig kun je met de kleine en goedkope Raspberry Pi snel een deling opzetten. Een eerste aanloop is te vinden bij https://www.raspberrypi.org/magpi/samba-file-server/ .
Een nadeel van Samba is de enorme hoeveelheid aan opties waarmee de fijnkorreligheid te beregelen valt. En eigenaardigheden waarop je verdacht moet zijn, als de schrijfwijze writeable en browseable.

Nadenken moet ik altijd wanneer het over de gebruikers en hun rechten gaat in de deling tussen windows & Linux.  Gebruikers van Samba moeten op het Linuxsysteem bekend zijn en daarenboven (al dan niet) een wachtwoord in de Samba-gebruikersbank hebben. En ook bekend zijn als gebruiker op de linuxbak. Zo niet, dan valt de bezoeker in de categorie other –  van ugo, user, group, other. Het is dan ook zaak om een gebruiker toe te voegen aan de bestaande groep users.

De gedeelde map smbTestPubliek heeft de volgende gebruikersrechten-instellingen:
drwxrwxr-x 2 root pi 4096 jun 24 15:25 smbTestPubliek
Dus root en pi mogen alles als eigenaar/gebruiker en groepslid en de rest van de wereld = other mag lezen en uitvoeren, maar niet schrijven.
Dan probeert een windowsgebruiker die niet voorkomt als gebruiker op de Raspberry Pi een bestand te openen en te bewerken op de Sambaserver. De aanwezige bestanden hebben de volgende instellingen:
-rw-rw—-  1 pi pi 17 jun 24 14:34 smbTest2rw.txt
-rwxr–r–   1  pi pi 295 jun 24 15:25 smbTest.txt

smbTest.txt moet wel gewoon geopend en gelezen kunnen worden. Wijzigingen kunnen wel in de tekst geschreven worden, maar het kan niet met deze wijzigingen onder dezelfde naam worden opgeslagen op die locatie. Daarvoor ontbreken de rechten. In dit geval biedt windows aan het dan maar lokaal op de windowsmachine op te slaan. Een geheel nieuw bestand maken op de Sambaserver zal ook niet lukken.

smbTest2rw.txt kan niet eens gelezen worden omdat het leesrecht (r) voor other ontbreekt voor dit bestand.

Maar hoe zijn de samba-instellingen voor deze share?
[publiekelijk]
path = /mnt/smbTestPubliek
comment = publiek toegankelijk ook voor gasten leesbaar
browseable = yes
writeable = yes
public = true   ## synoniem voor guest ok = yes
guest ok = yes   ## synoniem voor public = true

Wanneer de guest ok = no wordt ingesteld i.p.v. yes dan worden de bestanden onzichtbaar voor de gasten.

samba configuratie-opties voor guest e.a.
samba configuratie-opties voor guest e.a.

Je kunt eigenlijk stellen dat guest een synoniem is voor Public. Alleen wanneer de ongeregistreerde gebruiker ook toegang heeft is er echt sprake van Public.

Handige commando’s:
sudo pdbedit -w -L
pi:1000:XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX:2E9C3080DAF66B3767BDE0C028EE597F:[U ]:LCT-5B2A2B3A:
herenweg:1002:XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX:A0B696758C5E89C29DCA9EEC3707FB13:[U ]:LCT-5B2A2217:
pi@damesteam:/media/pi/duplo $ groups
pi adm dialout cdrom sudo audio video plugdev games users input netdev gpio i2c spi

pi@damesteam:/media/pi/duplo $ sudo useradd -M beheerder -G users
De hoofdletter -M voorkomt dat er een thuismap/home-directory voor de gebruiker wordt aangemaakt. -G voegt de gebruiker toe aan de groep users.

Een bestaande gebruiker toevoegen aan een groep gaat zo:
sudo usermod -a -G examplegroup exampleusername

pi@damesteam:/media/pi/duplo $ sudo passwd beheerder
Nieuw UNIX-wachtwoord invoeren:
Nieuw UNIX-wachtwoord herhalen:
passwd: wachtwoord is met succes aangepast

pi@damesteam:/media/pi/duplo $ sudo smbpasswd -a beheerder
New SMB password:
Retype new SMB password:
Added user beheerder.
pi@damesteam:/media/pi/duplo $ sudo /etc/init.d/samba restart

pi@damesteam:/media/pi/duplo $ ls -l
totaal 132
drwxr-xr-x 3 pi users 4096 jun 20 21:25 geDeeld
drwx—— 2 root root 16384 sep 15 2017 lost+found
drwxrwxrwx 2 root pi 16384 jun 18 18:44 reserve
drwxrwxr-x 20 root pi 4096 nov 16 2017 winBackup
drwxrwxrwx 20 root pi 4096 nov 16 2017 windowsDocs

pi@damesteam:/media/pi/duplo $ sudo chmod 775 geDeeld
pi@damesteam:/media/pi/duplo $ ls -l
totaal 132
drwxrwxr-x 3 pi users 4096 jun 20 21:25 geDeeld
drwx—— 2 root root 16384 sep 15 2017 lost+found
drwxrwxrwx 2 root pi 16384 jun 18 18:44 reserve
drwxrwxr-x 20 root pi 4096 nov 16 2017 winBackup
drwxrwxrwx 20 root pi 4096 nov 16 2017 windowsDocs

pi@damesteam:/media/pi/duplo $ cat /etc/passwd
Laat de wachtwoordenlijst zien waarbij wij vooral kijken naar user ids boven de 1000.

P.S.: Los van de aanwijzingen die je kunt vinden bij raspberrypi.org vond ik https://howtoraspberrypi.com/create-a-nas-with-your-raspberry-pi-and-samba/ een prettig artikel.

Leer Linux

 

Leer Linux met Lubuntu
Leer Linux met Lubuntu

Veel te goed nog om het milieu mee te vervuilen. Het is echt een dotje, niet veel hoger dan een fles wijn.

Met LUBUNTU 16.04 erop. Geen virusscanner nodig. LibreOffice kantoorsoftware aanwezig. U kunt e-mailen, surfen etc.

Sandisk (be)grijpt PirateBox

Draadloze Sandisk Connect-Stick

Sandisk gaat aan de haal met het idee van de PirateBox. Genoemde firma brengt onder de naam Sandisk Connect Wireless Stick een pirate box oplossing aan de man/vrouw. Mijn partner heeft de review in PC Active editie 294, blz. 40 gelezen en zei “het is gewoon een (kleine) harde schijf met wifi”. Zo is dat.

Sandisk Connect Wireless Stick
Wireless & USB-stick van Sandisk

Het lijkt een aardige oplossing. Maar of ik me laat verleiden om de PirateBox in de keukenla te stoppen dat betwijfel ik nog. Het is overigens wel reden om eens uit te zoeken of de raspberry pi Zero /W met zijn ingebouwde wifi ook als Access Point te gebruiken is. Een korte blik op de website van PirateBox leert dat het zo is. Mijn Piratebox kan weer een stuk kleiner worden. Vooralsnog vind ik de PirateBox een veel flexibeler oplossing.

OsmAnd (2.6.5) en gpx-track maken

Ik wilde voor de buurtvereniging een fietstochtje maken van circa 20 km.
Nu had ik een paar weken eerder mijn telefoon opgewaardeerd van android 4.1.1 naar – jawel – 7.1.1. Met deze open source versie knalt mijn telefoon er wel eens spontaan uit. Dus ben ik er nog niet toe gekomen om de plus-versie van OsmAnd te installeren. Maar met Free werkt het ook allemaal. ‘t Is alleen even zoeken hoe. Daar kreeg ik hulp bij via de Facebook-pagina van OsmAnd. Ik stelde mijn vragen in het Engels daar en kreeg antwoorden. De documentatie houdt helaas geen gelijke tred met de steeds meer en betere mogelijkheden. Hier dan maar een hopelijk behoorlijke beschrijving om een route, in casu gpx-track te maken met de huidige versie OsmAnd 2.6.5.

Zorg dat je reisprofiel goed is ingesteld, dus bijv. fiets i.p.v. auto. Bij mij staat Fiets zowel in de algemene instellingen, als in de navigatie-instellingen. Een tweede punt om in de gaten te houden is of je met de snelste route optie (economisch/’fuel-efficient’) werkt of niet. Klik op de navigatiepijl (linksonder en rechts van het hamburgermenu). Bepaal een vertrekpunt en een doel (van, naar). Of sneller houd de vinger langer dan een tik op een plek en de navigatie-optie zal opkomen.
Klik ook nog even op de instellingen (tandwieltje) om daar de rijstijl te kiezen: veiligheid, er tussen in, of snelheid. Daar is ook van alles te regelen. Je kunt er de stembegeleiding aan of uit zetten bijv. Zo heb ik er ingesteld dat onverharde wegen worden vermeden.

Eerst dus een route laten berekenen!

En wanneer die er is kun je via-tussenpunten opgeven door je vinger weer even wat langer op de kaart te houden. Afhankelijk van de schaal die op dat moment actief is is het raadzaam om even in te zoomen en met de 3-puntjes te kiezen voor de optie verschuif markering de goede plek te kiezen. Daarna ‘als laatste tussenpunt toevoegen’ kiezen.

Via-tussenpunten invoegen
Via-tussenpunten invoegen

Heb je alle tussenpunten ingevoerd en is de laatste route berekend, dan kun je in het navigatiemenu, door de vinger daar wat langer te laten rusten op de regel met afstand en reistijd, dus onder de naar/bestemming,een route-details-venster krijgen met de opslagmogelijkheid van de route als gpx-track. Geef een betekenisvolle naam op en sla op.

Raspbian Pixel desktop-image

PIXEL

In het vorige bericht oude-pc-of-laptop kwam een, de of het image ter sprake. Er zijn er tegenwoordig talloze. Meestal met een of andere Linux-smaak. Een paar jaar geleden pasten ze nog op een cd of 4GB usb-stick. Nu hebben we het meestal over dvd of 8GB usb-stick.

Het ‘branden’ van een image is niet vanzelfsprekend. Voor windows moest vroeger aparte software gebruikt worden. Dus het is iets anders dan het simpel branden van een dvd-eetje. Het schijnt dat in de recentere windows-versies wel gewoon een ISO- of IMG-image gebrand kan worden. Zo niet dan is er ImgBurn dat gratis gedownload kan worden. Download wel bij een betrouwbare bron!

Bijna alle Linux-en die ik ken komen standaard met een toepassing om zilveren schijfjes te branden of SD-kaartjes en USB-sticks te vullen.
En sinds kort is er Etcher . Op die site kunt u zowel voor mac, linux als windows een kleine toepassing downloaden die kan branden. USB en SD; geen dvd.

Door de aankondiging van de download Raspbian Desktop met PIXEL van de Raspberry Pi Foundation kwam ik voor het eerst in aanraking met etcher. De image die de RPF ter download aanbood werd meteen met etcher op een stickie gezet. De blog-aankondiging is inmiddels voorzien van honderden loftuitingen, vragen, klachten etc. En is dus een eerste aanloop voor als je iets zoekt.
Zoals elders te lezen valt heeft de upgrade naar windhoos 10 de rest van mijn geïnstalleerde OS-en gemold. En om die laptop daar nou maar ongebruikt te laten suffen is ook niet de bedoeling. Dus het stickie met Raspbian erin gestopt en met F11 het opstartmenu opgeroepen. (N.B.: de F11 geldt voor deze machine maar kan voor u een hele andere toets zijn bij het opstarten.) Raspbian is het voorkeurs OS op de raspberry pi. En nu dus ook beschikbaar voor oude, slome laptops en pc’s.

Het is nog een experimenteel product. Mijn touchpad/glidepad krijg ik niet aan de praat maar de toetsen van de touchpad doen het wel. Dat is bij mij eigenlijk de enige oneffenheid. Toetsenbord-instelling en tijdzone heb ik zelf aangepast. Ook heb ik een reeds bestaande swap-partitie op de hd in gebruik genomen met de Raspbian Pixel. Dat leek me wel slim.

Voor een oude laptop die vanaf een usb-stick draait ben ik behoorlijk onder de indruk.

Oude pc of laptop op stoom!

De koptekst is dubbelzinnig. Het gaat niet om oud en traag.
Het gaat om wat je wilt met dat oude(re) apparaat. Laat je hem op zolder verstoffen of wil je er nog iets vlots en zinnigs mee doen. Oud betekent voor veel mensen blijkbaar traag. Meestal hebben we het dan ook meteen over een oude Windows XP, Vista, Zeven of Acht.
Volgelopen met malware of virussen, ongewenste programma’s.
De (verouderde) virusscanner heeft het er maar druk mee.
Dat kan anders.

Anders opstarten

Het kan anders en vaak veel vlotter met een ander besturingssysteem (OS) en met een andere opstart. In eerste instantie laten we wat er op de computer staat gewoon intact. Wat we willen doen is de opstartvolgorde veranderen. Zoals het is start de computer vanaf de harde schijf. Voorlopig willen we niks met die harde schijf.
Een computer kan ook opstarten vanaf een cd of dvd en zelfs usb-apparaat of netwerk.
De laatste jaren heeft het opstarten van USB-stick furore gemaakt. Maar DVD mag ook.
Er is een voordeel bij USB. Veranderingen die gemaakt worden in de configuratie of zelfs documenten die gemaakt worden tijdens een sessie kunnen terug worden geschreven naar usb. Bij een dvd kan dat niet.

De opstartvolgorde kunt u meestal veranderen in de BIOS. Maar hoe komt u daar in? Fabrikant en leverancier hebben dat weggepoetst. Een soort alternatieve werkelijkheid kun je het noemen. Er is van alles in te regelen maar dat is voor de meeste gebruikers te ingewikkeld en gevaarlijk vinden de makers, dus laten we dat niet zien. In plaats daarvan is het een vitrine met reclame geworden. Een groot logo. Misschien helemaal onderaan nog leesbare tekst die razendsnel voorbij floept. In dat geval staat bij u:
Boot options: Full Screen Logo Display [Enabled]. Bent u eenmaal in de bios zet dit dan [Disabled].

In de meegeleverde documentatie valt het na te lezen. Soms staat die op papier en soms vindt u die in een map op de computer. En zoekmachines kunnen ook erbij helpen.

Naast het aanpassen van de opstartvolgorde kent menig computer ook een boot-menu of opstartmenu.
De toetsen die u nodig hebt om in de bios te komen of om het opstartmenu op te roepen staan met enig geluk onder in beeld bij het opstarten.
Ziet u wel tekst en dus geen logo druk dan eens meteen na de start op de Pauze-toets. Te vroeg? Probeer het nog eens; Crtl+Alt+Del start opnieuw. Verder. Een druk op de spatiebalk en meteen weer de Pause-toets indrukken.

Vaak kunt u in de bios komen, om de opstartvolgorde te veranderen, door meteen na het starten een paar maal op de Del-toets of de F2-toets te drukken. Is er een apart tabblad/hoofdstuk Boot te vinden? Grote kans dat u daarin de gezochte optie vindt.
Mijn advies voor de opstartvolgorde is 1) usb-stick, 2) dvd, 3) harde schijf.

Voor boot-menu is de toets die je moet drukken om erin te komen vaak F8 of F11.

Dan hebben we het moeilijkste wel gehad.
En als het niet te vinden is, kan het helpen om in de boot-opties van de bios de
Full Screen Logo Display op [Disabled] in te stellen.
Dan verschijnen er bij het opstarten allerhande teksten op beeld waarvan de fabrikanten vermoeden dat de gebruiker er onrustig van wordt. Ook nu kunt u van de Pause-toets gebruikmaken.

Starten met…

De truc is om met een usb-stickie ingeplugd te starten. En op dat usb-stickie staat dan een image van een opstartbare linux. Een Raspbian, Mint, Xubuntu, Lubuntu, Ubuntu Studio, Desinfect o.i.d.
Daarover later, elders meer.

Nog even kort:
Boot-volgorde/opstartvolgorde
•(Boot options: Full Screen Logo Display [Disabled])
Boot-menu, opstartmenu

Het fijne van zo’n oudere bak is de belegen BIOS. Tegenwoordig is het EFI en Secure Boot.
Dan kan nog steeds wat hierboven beschreven wordt, maar het is wel wat lastiger met het moderne spul.

volumio

 

Zoals zo vaak weet ik niet meer volgens welke weg ik uiteindelijk binnen het gehoor ben gekomen van Volumio. Een vriend van me is bezig zich te oriënteren op draadloze speakers, zoals Sonos en Raumfeld.
Of draadloos ook betekent dat er geen draadje voor de stroomtoevoer nodig is betwijfel ik. Goed, je kunt ook met batterijen of een accu voeden.
Met draadloos bedoelen ze meestal een bluetooth verbinding, maar het kan ook anders met wi-fi of een andere radiofrequentie.

Hoe het werkt.
Hoe het werkt.

Ik had me al afgevraagd of er niet een leuk Raspberry Pi-projectje zou zijn om draadloze speakers te maken. Natuurlijk kwam ik dat uiteindelijk tegen. Volumio heet dat project voor audiofielen dat werkt vanaf alles dat een browser heeft. Het is zo goed doordacht! In de documentatie vond ik een stukje over de ingebouwde hotspot die bij gebrek aan een draadloos netwerk zichzelf activeert.

Kleine opsomming van de kwaliteiten van Volumio
Kleine opsomming van de kwaliteiten van Volumio

Er bestaan verschillende oplossingen voor de standaard audio-uitgang van de Raspberry Pi en Volumio kan met een flink aantal overweg.

Kodi is mijn multi-mediacentrum waarop hoofdzakelijk muziek staat. Kodi lijkt zich tegenwoordig meer op beeld te richten dan op muziek. Volumio kan overweg met het CIFS-protocol en NFS. CIFS is voor het delen met windows-machines en komt voort uit het Samba-project. Als je dus zoals ik bij Kodi een flinke harde-schijf hebt met muziek en die wilt delen met een windowsmachine dan moet je op Kodi ook een Samba-server draaien en die map met muziek delen.
Omdat ik nog maar zelden iets met windows doe en hoofdzakelijk met Linux werk heb ik weinig ervaring meer met Cifs en Samba. Dat was vroeger wel anders.

Wanneer ik met Volumio probeerde te verbinden met de door Kodi met Samba/Cifs gedeelde netwerkschijf kreeg ik dat maar niet voor elkaar. Na twee dagen etteren bleken er twee problemen te zijn. De eerste was dat Samba uit twee deelprocessen bestaat waarvan er eentje niet liep, niet wilde starten. Pas na veelvuldige herstarts van Samba startte ook de smbd-service. Daarnaast had ik vergeten wat het wachtwoord voor de samba-gebruiker was — omdat ik die tijden niet gebruikt had. Meestal verbind ik met ssh. Toen die twee problemen opgelost waren kon ik al die muziek delen op de Volumio-raspi!

Geef Cadeautjes

Om te geven en te krijgen. Gééf!
>
Deze projecten zijn niet alleen voor Linux. Wel zijn ze allemaal open source!

Doneer!

  • Wikipedia, omdat ik het bijna dagelijks gebruik.
  • Alles van Mozilla, dus firefox en thunderbird bijvoorbeeld.
  • Ubuntu-nl, vanzelfsprekend.
  • LibreOffice, een heerlijk vrij kantoorpakket.
  • BOF, Bits of Freedom. Strijd voor internetvrijheid en privacy.
  • Linux Mint, prettige vervanging voor een aantal windhoosversies.
  • Gimp beeldbewerking en daarmee ook de Gnome Foundation.
  • Kodi de multimedia-server.
  • VLC i.c. VideoLan.org, voor zo’n beetje al het bewegend beeld.
  • OSM, OpenStreetMap.org. Kaarten en navigatie.
  • PirateBox.cc, handigheidje voor groepsgebruik, draait bij mij op een Raspberry Pi. (Nog) geen donatiepagina.
  • OpenWrt voor routers. Geen donatiepagina gevonden.
  • DD-Wrt.com voor routers

De meeste van deze projecten kennen ook bekers, pennen, speldjes, petjes, sjaals, tasjes, muismatten en T-shirts. En vooral die laatste weet ik wel te waarderen. Wanneer je een t-shirt koopt is de prijs misschien wat hoger, maar er zit wel een bijdrage in aan het project.

Doneer aan de wiki-foundation
Kennis is plezier maar ook macht.

CSV, comma seperated values

CSV-bestanden zijn vooral nuttig als uitwisselingsbestand tussen spreadsheets of databases. Ook de uitwisseling, export/import, van adresboeken van e-mailprogramma’s kan meestal via een csv-bestand. Maar ook kunt u het jaaroverzicht van uw bank of uw reisgedrag via ov-chipkaart downloaden als csv-bestand.
In de titel staat het al: komma gescheiden waarden. Dat betekent dus ook dat je in een simpel tekstbestand, door het op de juiste manier te gebruiken, een spreadsheet of database aan kunt leggen. Zolang je de velden maar scheidt met komma’s. Dan krijg je wel een probleem als je een zin met een komma erin als inhoud hebt. Of een geldbedrag. Dus is er nog iets nodig om zo’n veld extra af te bakenen.

Artikel,Bedrag in Euro’s, datum
Bluetooth sleutel,”-33,56″,26-10-16

In bovenstaande twee regels tekst, zijn de velden gescheiden met een komma. Het geldbedrag is, omdat er al een komma in zit, omgeven met aanhalingstekens. De bovenste regel kunnen we ook benoemen als de regel met de veldnamen, de kolomkoppen. De tweede regel is de eerste data-regel.

Hoe een plat csv-bestand te importeren
Een ‘plat’ csv-bestand wordt geopend in Libre Office Calc

filmpje over csv-bestanden